Opłata miejscowa: kto płaci, ile i jak ją rozliczyć

Czy Twoja gmina pobiera opłatę miejscową

Opłaty miejscowej nie pobiera się wszędzie. Wprowadza ją rada gminy uchwałą, i to tylko w miejscowościach, które spełniają warunki z ustawy: mają korzystny klimat, walory krajobrazowe i bazę noclegową. W uzdrowiskach zamiast niej obowiązuje opłata uzdrowiskowa.

Najprościej sprawdzić to w Biuletynie Informacji Publicznej gminy. Szukaj uchwały „w sprawie opłaty miejscowej”. Znajdziesz w niej miejscowości, stawkę, terminy wpłat i to, kto pobiera opłatę.

Kto płaci

Opłatę płacą osoby, które przebywają w miejscowości dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych albo szkoleniowych. Dotyczy to także gości z zagranicy.

Ile wynosi w 2026 roku

Gmina ustala własną stawkę, ale nie wyższą niż maksymalna ogłoszona na dany rok:

Na 2027 r. ogłoszono stawki według dotychczasowych przepisów: 3,56 zł, 5,03 zł i 6,86 zł. Od 1 stycznia 2027 r. zastąpią je jednak zasady i limity z nowelizacji. Piszemy o nich niżej.

Jak liczyć doby

Opłatę pobiera się za każdą rozpoczętą dobę pobytu, jeśli pobyt trwa dłużej niż dobę. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w 2024 r., że doba to kolejne 24 godziny od przyjazdu, a nie doba kalendarzowa.

W praktyce gość, który przyjeżdża o 15:00 i wyjeżdża po trzech nocach o 11:00, jest u Ciebie 68 godzin, czyli płaci za 3 doby. Pobyt na jedną noc zwykle trwa krócej niż dobę, więc według obecnych przepisów opłaty się wtedy nie pobiera.

Kto nie płaci

Ustawa zwalnia z opłaty miejscowej:

• zagranicznych dyplomatów i osoby z nimi zrównane, pod warunkiem wzajemności,
• osoby przebywające w szpitalach,
• osoby niewidome i ich przewodników,
• osoby, które płacą w tej miejscowości podatek od nieruchomości za dom letniskowy,
• zorganizowane grupy dzieci i młodzieży szkolnej.

Gmina może w uchwale dodać własne zwolnienia, więc przeczytaj ją do końca.

Właściciel jako inkasent

Gmina może w uchwale wyznaczyć inkasentów, zwykle właścicieli obiektów noclegowych, wskazanych z nazwy. Inkasent pobiera opłatę od gościa, wydaje pokwitowanie i wpłaca pieniądze gminie w terminie z uchwały. Za tę pracę dostaje wynagrodzenie, którego wysokość też ustala gmina.

Ustawa nie przewiduje wzoru pokwitowania. Jego formę i to, czy trzeba prowadzić ewidencję gości, określa gmina. Niektóre wydają inkasentom kwitariusze.

Uważaj na terminy: za opłatę pobraną od gości, a niewpłaconą do gminy, inkasent odpowiada całym swoim majątkiem.

Co zmieni nowa ustawa od 2027 roku

Sejm uchwalił 18 września 2026 r. zmianę przepisów o opłacie miejscowej, Senat przyjął ją 24 września bez poprawek, a Prezydent podpisał ją 15 października 2026 r. Ustawę ogłoszono w Dzienniku Ustaw 19 października 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1354) i obowiązuje od 1 stycznia 2027 r. Nazwa się nie zmienia: nie będzie osobnej „opłaty turystycznej”. Najważniejsze zmiany to:

• opłata za każdą noc, już od pierwszej, i tylko za usługi noclegowe, także w agroturystyce;
• wyższe stawki maksymalne: 5,00 zł za noc, 5,50 zł na obszarze ochrony uzdrowiskowej i 6,86 zł opłaty uzdrowiskowej;
• właściciel obiektu staje się płatnikiem z mocy ustawy. Odpowiada wtedy także za opłatę, której nie pobrał. Dostaje wynagrodzenie co najmniej 10% pobranych opłat;
• nowe obowiązki płatnika: rejestr opłaty dla każdego obiektu (imię, nazwisko i adres gościa, stawka albo powód zwolnienia, liczba nocy i kwota), potwierdzenie wpłaty dla gościa, informacja do gminy i wpłata do 15. dnia następnego miesiąca, składana elektronicznie (papierowo do końca 2029 r.);
• opłata z góry: płatnik może zażądać od gościa wpłaty za zadeklarowane noce najpóźniej w dniu przyjazdu, a nadpłatę oddaje w dniu wyjazdu;
• inne zwolnienia: m.in. osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, dzieci do 16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności i jeden opiekun, zorganizowane grupy szkolne z opiekunami oraz pobyty dłuższe niż 29 nocy;
• gminy mogą różnicować stawki, np. według pory roku, rodzaju obiektu albo długości pobytu, i wprowadzać własne zwolnienia, np. dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny.

Dotychczasowe uchwały gmin stracą moc, więc gminy muszą przyjąć nowe. Przed sezonem 2027 sprawdź, jaką uchwałę przyjęła Twoja gmina.

Pobyt na przełomie roku, np. na Sylwestra, dzieli się na dwie części: noce do 31 grudnia 2026 r. rozliczasz po staremu, według dotychczasowej uchwały, a noce od 1 stycznia 2027 r. według nowych zasad. Tych dni z 2026 r. nie wlicza się do 29 nocy, po których gość jest zwolniony z opłaty.

Najczęstsze pytania

Źródła

• Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 17 i 19, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 707
• Górne granice stawek na 2026 r., M.P. 2025 poz. 726
• Górne granice stawek na 2027 r., M.P. 2026 poz. 741
• Wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r., III FSK 240/24, o liczeniu doby
• Ordynacja podatkowa, art. 9 i 30, o inkasencie
• Ustawa z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Dz.U. 2026 poz. 1354, nowe brzmienie art. 17 od 1 stycznia 2027 r.
• Przebieg prac nad nowelizacją w Sejmie
• Portal Samorządowy: Prezydent podpisał ustawę podnoszącą maksymalną stawkę opłaty miejscowej, 15 października 2026 r.

Wpis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej. Stan prawny na 28 października 2026 r. Szczegóły poboru w Twojej miejscowości określa uchwała gminy.